• Główna
  • Aktualności
    • Archiwum
  • Historia rodu
    • Geneza
    • Nazwisko
    • Tradycje
  • Herb i barwy
    • Pierwotny znak 
    • Pieczęć
    • Herb mieszczański
    • Barwy i flaga
    • Ekslibris
  • Znane postaci
    • Protoplaści rodu XVII-XVIII w.
    • Znani w XIX w.
    • Znani w XX w.
    • Ofiary wojen i represji
    • Duchowni
    • Nauczyciele i ludzie nauki
    • Lekarze
    • Przedsiębiorcy
    • Rzemieślnicy
  • Genealogia
    • Gałęzie i linie
    • Drzewa i tablice
    • Krewni i powinowaci
  • Geografia
    • Rozmieszczenie
    • Gniazda rodzinne
    • Międzyrzecczyzna
    • Wołyń i Ruś
  • Badania
    • Poszukiwania przodków
    • Źródła
    • Wyniki badań
      • Archiwa
      • Cmentarze
      • Dokumenty USC
      • Bibliografia
      • Internet
  • Galeria
    • Zdjęcia
    • Pamiątki
    • Dokumenty
  • Zjazdy
    • I Zjazd Rodu - 1920
    • II Zjazd Rodu - 1945
    • Minione zjazdy
    • Planowane zjazdy
  •  o
  • Strona startowa
  • Kontakt
  • Redakcja
  • O nas
  • Pliki
  • Forum
  • Poczta
  • Linki
  • Mapa
  • Banery
  • O stronie

Historia rodu

    Najdawniejsza historia rodu jest stale zgłębiana dzięki analizie źródeł i poszukiwaniu wzmianek historycznych. W ustaleniu genezy rodu pomagają analogie znane z podobnych przypadków w regionie, jak również rodzinne przekazy ustne i poszlaki, które często mają postać rodzinnej legendy, koloryzowanej przez pokolenia. Dziś wiemy, że w każdym ze zweryfikowanych rodzinnych podań kryje się dawna historia, a u jej podstaw leżą wydarzenia, często z odległej przeszłości. Naszym zadaniem jest je udokumentować źródłowo, określić rzeczywisty czas ich wystąpienia i oddzielić od późniejszych "ubarwień".

spis treści

Geneza
Nazwisko
Tradycje

Historia rodzinna między faktami a podaniami

    Badania historii naszego rodu sięgają lat 30 XX w. Autor wraz z ojcem Tadeuszem należą już do 3 i czwartego pokolenia, które aktywnie dokumentuje historię rodu. Zaczęło się od zebrania wspomnień rodziców, dziadków i rodzinnych podań, które sięgają wydarzeń sprzed kilku wieków. Tradycja badań genealogicznych sięga kilku pokoleń wstecz. W niektórych podaniach odnaleźliśmy ślady wydarzeń, które miały miejsce nawet 350-400 lat temu. Historia rodziny ciągle jest poszerzana i weryfikowana podczas badań prowadzonych przez nas od lat 90. XX w. Wnioski i podsumowanie badań znajdą się w planowanej monografii. Wzbogacą ją zbiory ikonograficzne - galeria dokumentów, zdjęć i pamiątek rodzinnych zebranych podczas kwerend i poszukiwań.
    Od bojarów litewskich przez Wołyń i Podlasie do mieszczan w Międzyrzecu, nasi przodkowie przeszli długa drogę zanim osiedli na stałe nad Krzną ok. 1520-1540 r. Najdawniejsi przodkowie i ich rodzina znani byli pod nazwiskami rodowymi Kozar / Koziaryn / Kozarowicz / Kozarowski / Kozarzewski, Saka / Sakowicz / Szachowicz, Naca / Nieca / Nacza / Naczkowicz / von Niczkowicz, których używali często wymiennie. Uzywali także przydomków i nazwisk: Byczek, Dołhosycz, Lisczycz-Lisiczyński, Ostaszowicz, Nieczkowicz
    Najstarsze źródła sądowe z Międzyrzeca wiążą ich z terenami należącymi w pocz. XVI w. do Iliniczów z Białej i Bohowitynów (Szachy, Dołha). Posiadali wówczas, obok Bohowitynów / Bohowitynowiczów dział w Sakach i Dołdze niedaleko Międzyrzeca. Dziś jest to wieś Szachy i Dołha, gdzie przetrwała do lat 50 XX w. nazwa części wsi Pole Sakoskie/Sakoskie będąca pamiątką ich bardzo dawnej obecności. Nazwa wsi ewoluowała, a nazwisko dawnych dzierżawców wóczas zapsywano w księgach miejskich łaciną Szachovic / Szackovic co czytano Sakowicz. Dobra te przynależały do dóbr bialskich Iiliniczów. Z rodem tym Naczkowie, nasi najdawniejsi protoplaści byli spokrewnieni w XV w. W poł. XVI w. dobra te przeszły później na Radziwiłłów. Dwór Dołha wraz z późniejszymi dobrami Szachy i Dołha zostały nadane w pocz. XVI w. przez króla Bohowitynom. Przypuszcza się że z rodu Bohowitynów musiały pochodzić żony: naszego protoplasty burmistrza szlachetnego pana Menasa Niecza Sachowicza oraz jego krewniaka Lewonia von Niczkowicza/Naczkowicza zwanego później Dołhosycz.
    Ponadto nasi przodkowie dzierżyli włóki bojarskie w kilku wsiach dóbr woźnickich za Huszlewem, które w XV w. należały też do dóbr międzyrzeckich, a po Nasutach przeszły we władanie Kiszków. Pod nazwami rodowymi Kozar / Kozarowicz i Naczko / Naczkowicz siedzili na włókach bojarskich z dawnym przywilejem (płacili tylko podatek, zaś zwolnieni byli z posług bojarów putnych - nie nosili listów), m.in. w Krzywośnitach, Nieszkach i Dzięciołach k. Huszlewa i Łosic (koniec XVI w.), a w tych dwu ostatnich także na włókach bojarskich putnych, dokąd najwyraźniej się wżenili ok. poł. XVI w. Osiadali w Międzyrzecu tuż przed 1540 r. gdzie kilku przedstawicieli Kozarów / Naczkowiczów / Sakowiczów z kręgu jednej rodziny (rodzeństwo) zakupiło w latach (od ok. 1550) 1558-1570 kilka włók ziemi miejskiej i domy. Najwcześniejszym przedstawicielem naszej rodziny w Międzyrzecu jest Nieca / Naca Sakowicz, burmistrz międzyrzecki znany z kart najwcześniejszych zachowanych ksiąg sądowych Międzyrzeca od 1558 r. do 1570 r. Potomkowie ww. protoplastów z Międzyrzeca w kolejnych pokoleniach noszą naprzemiennie nazwy rodowe wymienione powyżej.
    Jeden przedstawiciel tej rodziny (Lewoń, zwany też Lis) nosi wg źródeł nazwy rodowe von Naczkowicz / Kozarowicz / Lisczycz. Oprócz powiązań z ww. miejscowościami Lis von Naczkowicz alias Kozarowicz zwany też Lisczycz z Międzyrzeca a potem także jako Dołhosycz mógł być także związany ze Zbaraskimi. Prawdopodobnie objęcie Międzyrzeckich dóbr przez ks. Stefana Zbaraskiego poprzez wiano żony przyczyniło się do zainteresowania miastem przez naszych Kozarowiczów/Naczków z Wołynia. W dobrach nowzbaraskich należących do ks. Stefana Zbaraskiego na Wołyniu we wsiach Koziary i Lisiczyńce siedzieć musieli Naczkowie / Sakowie na własnych włókach przed 1546 r. skąd wzieli nazwy rodowe Kozarowicz i Lisczycz. Ich potomkowie w pocz. XVII w. mieli śłużyć w Ożchowcach i na zamku w Tokach, skąd ks. Stefan miał ściągnąć ich do Międzyrzeca (prawdopoodbnie Lisa Kozarowicza z Lisiczyniec). Książę wkróce zaczął urządzać Międzyrzec jako centrum swych rozległych dóbr. Sprowadzał bojarów, którymi obsadził zamek międzyzrzecki dając im osady miejskie. Wsie ruskie na Bagnoszach (płd. i płd.-wsch. tereny wokół miasta) zaludniono chłopami z rozległcyh dóbr wołyńskich księcia. Dzięki tej kolonizacji oblicze wsi podmiędzyrzeckiej nabrało ruskiego charakteru w duchu gwar wołyńskich, dla nich też erygował książę kolejne cerkwie w Międzyrzecu, a jego następcy rónież w Dołdze i Szóstce.
    Dzięki imionom chrześcijańskim charakterystycznym dla wschodniego kościoła wiemy, że  Kozarowicze / Naczkowicze / Skaowicze z Międzyrzeca byli wyznania prawosławnego (później unickiego). Z uwagi na dominujący południoworuski charakter cerkwii miedzyrzeckich erygowanych przez Zbaraskich dla sprowadoznej przez nich ludności ruskiej z ich wołyńskich dóbr, w mowie potocznej utrwalać się zaczęły nowe wzorce językowe i formy nazewnictwa osobowego. Dawne patronimiczne nazwy rodowe osobowe z sufiksami typu -icz ustąpiły w 1 połowie XVII w. kończówkom typu -uk, -czuk. Widać to w kolejnych pokoleniach ww. przodków zapisanych w księgach miejskich Międzyrzeca. Z form Niecza / Nacza przez Naczowicz / Naczkowicz powstają formy Niecczuk / Nacczuk a w końcu Netczuk. Niezależnie źródła notują występowanie nazwiska w tej formie bardzo wcześnie na Ukrainie (pocz. XVI w. - Maksym Netyczuk - 1515 Peresponica).
    Nasi przodkzowie nosili także patronimik Ostaczowicz (linia bezpośrednia naszcyh przodków). Potomstwo Niecza Saka burmistrza z tym przydomkiem jako Sakowiczowie Ostaszowiczowie mogą wskazywać na pochodzenie z konkretnej gałęzi litewskich Doliwitów. W końcu ostatnimi faktycznymi pamiątkami dawnych dziejów Netczuków - Naczków i litewskich doliwitów są: pieczęć i barwy, dzięki którym zrekonstruowaliśmy herb rodu. Znaki te zostały opisane szczegółowo w rozdziale Herb i barwy. Biogramy przedstawicieli rodu w układzie chronologiczno-genetycznym przedstawione zostały w zakładce Znane postaci. Niniejszy dział poświęcony będzie ogólnym zagadnieniom najdawniejszej historii naszego rodu. Rozdział Historia będzie też pewnego rodzaju wykazem różnych rodzinnych zdarzeń, podań jak również zapisków historycznych i rodzinnych tradycji. Główne zagadnienia działu to geneza rodu, kwestie związane z etymologią, pochodzeniem i ewolucją nazwiska Netczuk oraz tradycje rodzinne.
    W sekcji Geneza rodu znajdą się odniesienia do geografii - miejsc pochodzenia naszych przodków i odległych w czasie protoplastów (Litwa, Wołyń i Ruś). W sekcji Nazwisko umieścimy odniesienia etymologiczne - nazwisko i jego występowanie - rozmieszczenie dawniej, analizę budowy, pochodzenia i wykazy nazwisk pokrewnych. W sekcji Tradycje opisujemy nasze zwyczaje kultywowane do dziś, jak również te dawne. Osobny dział poświęcimy kwestii tożsamości etnicznej, narodowościowej i religijnej. Historia polskiej gałęzi będzie uzupełniona dziejami gniazd rodzinnych, które opiszemy w zakładce Geografia.
    Ogromna ilość zebranego materiału wciąż nie pozwala autorom na opublikowanie pełnej monografii, która wciąż jest w opracowaniu źródłowym i redakcyjnym. W marcu 2024 r. zakończyliśmy analizy i kwerendy nawjażniejszych źródeł do historii rodu, m.in. ksiąg sądowych Międzyrzeca i inych ksiąg sądowych ziemskich z terenu Podlasia, Chełmszczyzny. Nadal jednak prowadzimy kwerendy w księgach ziemskich i grodzkich oraz metryce koronnej i litewskiej.

Cytat

Każdy dzień to odrobina życia: każde przebudzenie, to odrobina narodzin, każdy poranek, to odrobina młodości, każdy sen zaś, to namiastka śmierci.
 
Arthur Schopenhauer

Cytat

Dom rodzinny jest zwykle miejscem, gdzie wyładowuje się nagromadzone w ciągu dnia urazy. Jest miejscem oczyszczenia, w którym można pozwolić sobie na więcej niż poza domem.

Antoni Kępiński

Cytat

Rodzina jest w życiu oparciem, czymś co chroni, co daje siłę.

Sophia Loren (Sofia Villani Scicolone)
Strona startowa | Kontakt | Redakcja | O nas | Pliki | Forum | Poczta | Linki | Mapa | Banery | O stronie
© 2006 Klub Rodu Netczuków. All rights reserved unless otherwise noted.